سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )
381
مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )
مكتوم فى حل عقد ام كلثوم ؛ تشفى اهل السنة و الخوارج ؛ تبصرة السائل ؛ دفع الوثوق عن نكاح الفاروق ؛ الآل و الاصحاب ؛ تنقيد بخارى ( 5 جلد ) ؛ رد ملاحده ، ( دو جلد ) ؛ كشف الظلمات بجواب آيات بينات ( 4 جلد ) ؛ رسالهء وضو ؛ تاريخ الاذان ؛ تصحيح تاريخ ؛ رسالهء الجمرة ؛ رساله تهذيب و عقل اهل سنت . على اكبر پانىپتى 1238 ه ق / 1822 م 1269 ه ق / 1852 م على اكبر پانىپتى از طالبان علم و فردى فاضل و لايق بود . در سال 1847 م وقتى دكتر اسپرينگر ، رئيس كالج دهلى ، براى ديدن كتابخانهء « سلاطين اوده » آمد ، على اكبر را هم همراه خود آورده بود . على اكبر در فهرستنگارى كمك كرد و شايد همهء كارها را او انجام داده باشد . على اكبر بنا به سفارش نايب استاندار ( بريتانيا ) در ناحيهء شمال غربى ، اولين پرفسور عربى در كالج اگره تعيين شد . وى در سن سىسالگى در سال 1852 م درگذشت . على اكبر بن سلطان العلماء 1249 ه ق / 1832 م 1327 ه ق / 1909 م مولانا على اكبر فرزند سلطان العلماء سيد محمد در يكم رجب 1249 ه ق متولد شد . وى فارغ التحصيل علوم رسميه و در علم طب هم بسيار متبحر بود . به تصنيف و تأليف نيز علاقه داشت . تا سمت نايب تحصيلدار و قاضى هم پيش رفته بود . على اكبر در حدود هشتادسالگى در 2 ربيع الثانى 1327 ه ق صبح روز شنبه درگذشت . در تشييع جنازهاش علما و رؤساى شهر ، شيعه و سنى همه شركت كردند و چهار عالم در يك صف نماز خواندند . وى ملك خودش را براى امور خيريه و كتابخانهء عمومى وقف كرده بود . فرزندان او عبارت بودند از : مولوى على غضنفر ؛ مولوى على گوهر ؛ مولوى على مظفر ؛ مولوى على انور . تأليفات او عبارتند از : بشارات غيبيه ؛ تفسير سورهء يوسف عليه السّلام ؛ شرح خطبه شقشقيه ؛ ذخيره رستگارى ؛ حديث ابو ذر غفارى ؛ اسرار حكمت ( ترجمهء خطبهء نمليه و طاوسيه ) ؛ عنوان رياست و بنيان سياست ( خلاصهء دستور به نام اشتر ) ؛ معارج العرفان بيان اصول ايمان